Το δράμα του ΠΑΣΟΚ

Το δράμα του ΠΑΣΟΚ07:31 | 20 Ιουλ. 2017

Aπό τη Γερμανία μέχρι την Ισπανία, τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, μετά από τις καταστροφικές συνεργασίες με τη δεξιά στρέφονται προς τα αριστερά. Μοναδική εξαίρεση το κόμμα που έδωσε τον διεθνή ορισμό της «πασοκοποίησης»: παρά κάποιες διακηρύξεις περί ίσων αποστάσεων το ΠΑΣΟΚ , δείχνει να προτιμά την ΝΔ παρά τον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι πολυάριθμοι μνηστήρες της κομματικής εξουσίας, του ΠΑΣΟΚ ή της Δημοκρατικής Συμπαράταξης έχει μικρή σημασία, μοιάζουν ανεπίδεκτοι μαθήσεως από την ανάκαμψη του Κόρμπιν και του Εργατικού Κόμματος στην Μεγάλη Βρετανία. Και αγνοούν ότι η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, στο σύνολο της, υποστηρίζει ένθερμα την ελληνική κυβέρνηση και τον ΣΥΡΙΖΑ.

Η βασική αιτία για αυτό το παράδοξο είναι οι δημοσκοπήσεις, που φέρνουν την ΝΔ πρώτη στις επόμενες εξουσίες. Η γραφειοκρατία του κόμματος θεωρεί ότι με αυτό τον τρόπο μπορεί να επανέλθει μετά τις επόμενες εκλογές στην εξουσία, έστω και από τη θέση του φτωχού συγγενή.

Αυτή η πλήρης αποιδεολογικοποίηση της πολιτικής δράσης, είναι και ο λόγος για τον πολυκερματισμό του κόμματος, των πρώην και νυν στελεχών του σε κινήσεις και συνιστώσες, συγκλίσεις ή αποκλίσεις, στις οποίες είναι εξαιρετικά δύσκολο να διακρίνει κανείς διαφορετικές πολιτικές πλατφόρμες. Πέρα ίσως από τον κ. Βενιζέλο που υποστηρίζει ότι το κόμμα θα πρέπει να αρραβωνιαστεί από τώρα με την ΝΔ, ενώ άλλοι προτιμούν να καθυστερήσει η επισημοποίηση της ανάρμοστης σχέσης για εκλογικούς λόγους.

Στη μέση βρίσκεται η ηγεσία που δρομολογεί τις εξελίξεις έχοντας ως γνώμονα και τη δική της πολιτική επιβίωση.

Ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ έλεγε ότι ο ένας πόλος της πολιτικής σκηνής είναι η Δεξιά και ο άλλος η Αντί-Δεξιά. Το δράμα του ΠΑΣΟΚ είναι ακριβώς η επιλογή σε αυτό το ξεκάθαρο πολιτικό δίλημμα και όχι ποια μορφή ή ποιο όνομα θα πάρει το κόμμα και ποιον αρχηγό θα έχει.

 

Οι πολιτικοί «γκαουλάιτερ» της Δικαιοσύνης

  
Οι πολιτικοί «γκαουλάιτερ» της Δικαιοσύνης

 

19.07.2017, 12:54

Συντάκτης: 

Δημήτρης Ψαρράς

Η πρώτη αντίδραση του Αδώνιδος Γεωργιάδη, μόλις διαπίστωσε ότι η διοίκηση του «Ντυνάν» τον δικαιώνει για τις συναλλαγές του αδελφού του με το νοσοκομείο, ήταν να τουιτάρει προς τον εκδότη Κώστα Βαξεβάνη: «ξεκίνα να μετράς αποζημίωση».

Το πρώτο που σκέφτηκε δηλαδή ο αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας δεν ήταν να κοινοποιήσει την πληροφορία, αλλά να γνωστοποιήσει την απειλή.

Μπορεί ο κ. Γεωργιάδης να φημίζεται για τις επιδόσεις του σε εξώδικα και αγωγές, αλλά δεν είναι καθόλου μόνος του στην άσκηση πολιτικής μέσω δικογράφων.

Το φαινόμενο είναι γενικευμένο και αφορά όλες τις πτέρυγες της Βουλής. Γιατί αυτό είναι το μέτρο της σύγχρονης πολιτικής: όσο περισσότερες αγωγές έχεις κερδίσει (ή, τουλάχιστον, όσο περισσότερες έχεις καταθέσει) τόσο πιο επιτυχημένος πολιτικός θεωρείσαι.

Και σε όσο λιγότερες εξεταστικές επιτροπές έχεις καταφέρει να εμπλακεί το όνομά σου τόσο το καλύτερο για την καριέρα σου.

Το αστικό και το κοινοβουλευτικό δίκαιο αποφασίζουν για όσα θα έπρεπε να αποφασίζει η ψήφος των πολιτών.

Η ευθύνη, όμως, γι’ αυτή την εξέλιξη δεν ανήκει στον δικαστικό μηχανισμό.

Τον ρόλο αυτόν του τον έχει εμπιστευθεί ο πολιτικός κόσμος, με προεξάρχοντες μάλιστα εκείνους που συνήθως διαμαρτύρονται πιο έντονα για «παρεμβάσεις» και παραβίαση της υποτιθέμενης ανεξαρτησίας των εξουσιών.

Και όπως συμβαίνει με κάθε είδους κρατικό μηχανισμό, έτσι και ο δικαστικός είναι έτοιμος να αρπάξει την ευκαιρία και να διεκδικήσει περισσότερη εξουσία και προνόμια από όσα του αναλογούσαν μέχρι πρότινος.

Οι αφορμές για τις οποίες ζητείται από τους πολιτικούς η παρέμβαση της Δικαιοσύνης είναι κατά κανόνα ασήμαντες.

Χαρακτηριστική περίπτωση η πρόσφατη ανάδειξη ως μείζονος θέματος της τηλεφωνικής επικοινωνίας του κ. Καμμένου με φυλακισμένο ισοβίτη.

Το μότο της εποχής είναι: «δεν μπορεί ο πολιτικός να μιλά με ισοβίτες». Λες και δεν ξέρουμε ότι ο πολύς κ. Βορίδης όχι μόνο μιλούσε συχνότατα με ισοβίτες, αλλά είχε διοριστεί κιόλας από έναν ισοβίτη στη θέση του αρχηγού της Νεολαίας του.

Ο λόγος βέβαια για τον ισοβίτη Γεώργιο Παπαδόπουλο (περισσότερες λεπτομέρειες γι’ αυτή την αρμονική σχέση στο βιβλίο: «Η κληρονομιά ενός δικτάτορα», που θα κυκλοφορήσει το Σάββατο με την «Εφ.Συν.»).

Ζούμε σήμερα μια επανάληψη των τελευταίων ημερών της δεκαετίας του ‘80, όταν η πολιτική κρίση είχε λάβει τη μορφή της αλληλοκατηγορίας για σκανδαλώδεις υποθέσεις, με διαιτητή τα δικαστήρια όλων των βαθμίδων και τελικό κριτή βέβαια το Ειδικό Δικαστήριο.

Η τραυματική εκείνη εμπειρία οδήγησε μετά από λίγα χρόνια στην εγκατάλειψη αυτής της τακτικής και απάλλαξε τη Δικαιοσύνη από τον ρόλο του τιμητή.

Η σημερινή πάντως ένταση του φαινομένου συνδέεται και με το γεγονός ότι τα πολιτικά και ιδεολογικά όρια μεταξύ κομματικών σχηματισμών τείνουν να ξεθωριάζουν.

Η καταφυγή στη «νομικίστικη» ρητορική κρύβει σε μεγάλο βαθμό αυτή την πολιτική ένδεια.

Οι… άλλοι

Ευτυχώς δεν έχει εκλείψει και η αντίθετη, καθαρά πολιτική, συμπεριφορά.

Υπάρχουν σήμερα κάποιοι που δεν διανοούνται να αντιμετωπίσουν τους πολιτικούς τους αντιπάλους στα δικαστήρια, όσο κι αν οι επιθέσεις εις βάρος τους ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια της συκοφαντίας.

Σκέφτομαι ότι δεν θα το έκανε ποτέ η Τασία Χριστοδουλοπούλου ή ο Νίκος Παρασκευόπουλος, παρά τον τεράστιο και εντελώς άδικο οχετό λάσπης που έχουν δεχτεί.

Το κακό είναι ότι αυτή η ανάθεση στη Δικαιοσύνη του ρόλου να βγάζει τα κάστανα από τη φωτιά προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στο εσωτερικό της, όπου αναπαράγονται πολλαπλασιασμένες οι κομματικές αντιθέσεις.

Το αποτέλεσμα είναι να βρίσκεται η ίδια εκτεθειμένη σε ολέθρια λάθη και να κατρακυλά το κύρος της.

Ίσως η πιο χαρακτηριστική παρόμοια περίπτωση είναι η τύχη της αγωγής του κ. Κοτζιά εναντίον των υπευθύνων του περιοδικού «Athens Review of Books».

Μάθαμε ότι ο υπουργός Εξωτερικών διεκδικεί τώρα τα χρήματα που του έχουν επιδικαστεί μετά την τελεσιδικία της σχετικής απόφασης.

Και τι λέει αυτή η απόφαση; Ότι ο κ. Κοτζιάς υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του ΚΚΕ (!) και ότι είναι συκοφαντικός ο χαρακτηρισμός «γκαουλάιτερ», γιατί ο όρος εννοείται κυριολεκτικά, αναφέρεται δηλαδή σε «ναζί».

Θα αρκούσε να ξεφυλλίσει κανείς την κομματική εφημερίδα «Ριζοσπάστης», την περίοδο που ο κ. Κοτζιάς ήταν σημαίνον στέλεχος του ΚΚΕ, για να διαπιστώσει ότι ο χαρακτηρισμός είναι βαρύς αλλά απολύτως πολιτικός και η χρήση του μεταφορική:

◼ «Οι εδώ εκπρόσωποι της Ουάσινγκτον εξακολουθούν να συμπεριφέρονται σαν γκαουλάιτερ» (19.12.1974).

◼ «Ο Μπαλόπουλος ήταν γκαουλάιτερ της αγοράς επί δικτατορίας» (5.9.1975).

◼ «Οι Αμερικανοί πρεσβευτές στην Αθήνα από την εποχή του Σχεδίου Μάρσαλ και του Δόγματος Τρούμαν συμπεριφέρονταν στην Ελλάδα σαν υπερκυβερνήτες, σαν γκαουλάιτερ» (27.5.1977).

◼ «Ο υπουργός Ασφάλειας και Εσωτερικών της Ο.Δ. Γερμανίας έχει συμπεριφορά γκαουλάιτερ» (14.3.1979).

◼ «Με γλώσσα που θυμίζει γκαουλάιτερ, ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Αθήνα Μακλόσκι…» (9.2.1980).

◼ «Η ύπαρξη και η λειτουργία των βάσεων δίνει το δικαίωμα στον Αμερικανό πρεσβευτή να συμπεριφέρεται σαν γκαουλάιτερ» (19.4.1980).

◼ «Ο Αμερικάνος πρεσβευτής ασυγκράτητος -και σαν γκαουλάιτερ- απευθύνει διάγγελμα προς τους ραγιάδες του» (8.9.1981).

◼ «Η εφημερίδα “Ακρόπολις” με ύφος γκαουλάιτερ κατακεραυνώνει το ΠΑΣΟΚ για τον ακατανόητο φιλοσοβιετικό προσανατολισμό του και για το ρόλο που παίζει μέσα στο ΝΑΤΟ και την ΕΟΚ» (10.1.1982).

◼ «Σε ύφος γκαουλάιτερ ο Χαίηγκ απαιτούσε από την ελληνική κυβέρνηση να αναθεωρήσει την επικριτική στάση απέναντι στην ανακοίνωση της ΕΟΚ» (15.1.1982).

◼ «Η επιστολή του υπουργού Αμυνας των ΗΠΑ είναι μια ενέργεια γκαουλάιτερ» (16.9.1982).

◼ «Με το γνωστό ύφος γκαουλάιτερ ο Αμερικάνος υπουργός Αμυνας Κάσπαρ Ουαϊνμπέργκερ κατηγόρησε τη χώρα μας γιατί αποχώρησε από τη νατοϊκή άσκηση» (5.10.1983).

Τα δικαστήρια όλων των βαθμίδων -μέχρι τον Άρειο Πάγο- που ασχολήθηκαν με την υπόθεση κατέληξαν στην ίδια εσφαλμένη πεποίθηση.

Ο λόγος είναι απλός: δεν είναι δικός τους ρόλος να γνωρίζουν την ιστορία της Αριστεράς και να κατανοούν τις πολιτικές εκφράσεις, όσο έντονες κι αν είναι.

Όπως δεν ήταν ρόλος τους να κρίνουν το επιστημονικό έργο του Γερμανού ιστορικού Χ. Ρίχτερ, όσο κι αν είναι προβληματικό.

Όσο οι πολιτικοί θα συνεχίζουν να πολιτεύονται μέσω δικαστηρίων τόσο θα απαξιώνεται η πολιτική αλλά, δυστυχώς, και η Δικαιοσύνη.

 

Μερικές σκέψεις για την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς

Μερικές σκέψεις για την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς

19 Ιουλίου 2017

Του Ηλία Μόσιαλου

Στην κεντροαριστερά τα κόµµατα και οι κινήσεις επιδιώκουν τη δημιουργία ενός σύγχρονου σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Αλλά η πολιτική αυτή τάση δεν έχει ιστορική παράδοση στη χώρα μας. Δεν έχουμε ισχυρά συνδικάτα – που να προτάσσουν, πέρα από τα συνδικαλιστικά αιτήματα, το δημόσιο συμφέρον – ούτε τους θεσμούς και τις δομές της Δυτικής Ευρώπης. Εχουμε αντίθετη παράδοση, στον αντίποδα της σοσιαλδημοκρατίας: πελατειακότητα, ρουσφετολογικές παροχές (μέσω δανεικών), παρόραση του δημοσίου συμφέροντος και λαϊκοφανή ρητορική, που αγγίζει το σύνολο του πολιτικού συστήματος.

Το σύγχρονο κεντροαριστερό κόμμα πρέπει να επιδιώκει μια διαφορετική χώρα, κάτι που δεν μπορεί να γίνει με το υπάρχον, μεγάλο και αντιπαραγωγικό κράτος. Απαιτείται επικέντρωση δραστηριοτήτων σε παροχή υπηρεσιών που δημιουργούν ίσες ευκαιρίες για όλους, όπως είναι τα καλά σχολεία και πανεπιστήμια, καθώς και οι σοβαρές υπηρεσίες υγείας και νοσοκομείων. Μόνο έτσι μπορεί να λειτουργήσει το «κοινωνικό ασανσέρ» προς όφελος των χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων, και όχι με επιδόματα ελεημοσύνης, σε σαραντάχρονους ανέργους χωρίς δεξιότητες. Στη δημόσια διοίκηση, ζητείται η αξιολόγηση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των υπηρεσιών, και όχι απλώς η ικανοποίηση της τυπικής νομιμότητας, την οποία παρέχουν o νομικισμός και η «διαδικασιολογία».

Η σύγχρονη κεντροαριστερά πρέπει να αφήσει πίσω της τον ιδιωτικό τομέα που στηρίζεται στην κλειστή οικονομία και στα ολιγοπώλια και να στηρίξει τη διαμόρφωση μιας νέας υγιούς και καινοτομικής επιχειρηματικότητας. Τα καρτέλ που διατηρούν τις τιμές στα επιθυμητά για τα συμφέροντά τους επίπεδα, εμποδίζοντας τον υγιή ανταγωνισμό. Και από την άλλη, πρέπει να να προτείνει πολιτικές που θα συμβάλουν στην εμπέδωση της εσωτερικής ασφάλειας με σύγχρονη, δημοκρατικά εκπαιδευμένη, επιχειρησιακά εκσυγχρονισμένη Αστυνομία, με συνέχεια στη δράση της και χωρίς σπασμωδικές πράξεις και με οργανωμένη μεταναστευτική πολιτική που δεν θα εξαντλείται σε φαντεζί κινήσεις, αλλά θα θέτει κριτήρια χρόνου, αριθμού και ιδιότητας για τους μετανάστες.

Η σύγχρονη κεντροαριστερά πρέπει να αφήσει πίσω της τον ιδιωτικό τομέα που στηρίζεται στην κλειστή οικονομία και στα ολιγοπώλια και να στηρίξει τη διαμόρφωση μιας νέας υγιούς και καινοτομικής επιχειρηματικότητας. 

Στο πολιτικό μας σύστημα απαιτείται εκσυγχρονισμός και διαφάνεια, με άρση της αλληλοεπικάλυψης των τριών εξουσιών (νομοθετικής, εκτελεστικής, δικαστικής), αναλογικότερο εκλογικό σύστημα και σαφείς κανόνες δημοκρατικής λειτουργίας των κομμάτων. Στη δικαιοσύνη πρέπει να θεσπιστεί η επιλογή ανώτατων δικαστών από ανεξάρτητα Σώματα, γιατί η επιλογή απο την Κυβέρνηση κατόπιν πρότασης του Υπουργού Δικαιοσύνης είναι εντελώς αναχρονιστική.

Η ελληνική Κεντροαριστερά πρέπει να εκπονήσει θέσεις εξαρχής. Δεν είναι δυνατόν ούτε ν’ αντιγράψει ξένα πρότυπα που εξελίσσονται επί έναν ή ενάμιση αιώνα ούτε να εμφανιστεί σαν «ταύρος σε υαλοπωλείο».

 

Ενδιαφέρον για πολιτική, αποστροφή για πολιτικούς

  
Ενδιαφέρον για πολιτική, αποστροφή για πολιτικούς
18.07.2017, 17:01 | Ετικέτες: κόμματα, πολιτική, Αριστερά, Δεξιά

 

Συντάκτης: 

Δημήτρης Κουκλουμπέρης

Χρήσιμα συμπεράσματα, και ώς ένα βαθμό ανατρεπτικά, εξάγονται από την έρευνα που διεξήγαγε για λογαριασμό του νεοσύστατου Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ η εταιρεία ερευνών κοινής γνώμης ProRata.

Αντικείμενο της δημοσκόπησης ήταν η καταγραφή των αντιλήψεων των πολιτών σχετικά με το πολιτικό φαινόμενο: για την πολιτική, τους πολιτικούς, τα κόμματα, τους θεσμούς και τις αξίες της ελληνικής κοινωνίας σήμερα.

Από τα ευρήματα της έρευνας που παρουσιάζουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι τα χαμηλά επίπεδα εμπιστοσύνης που δείχνουν οι πολίτες στους θεσμούς.

Στην κλίμακα 0-10 οι συνδικαλιστικές οργανώσεις εμφανίζονται ουραγοί με ποσοστό εμπιστοσύνης 1,74 και ακολουθούν η κυβέρνηση (2,08), τα κόμματα (2,43) και η Βουλή (3,13). Οι μοναδικοί θεσμοί που υπερβαίνουν το «5» είναι εκείνοι που σχετίζονται με την εκπαίδευση και τη μόρφωση και ειδικότερα το σχολείο (5,63) και το Πανεπιστήμιο (5,92).

Κάντε κλικ για να δείτε ολόκληρο τον πίνακα |

Το παζλ της έλλειψης αξιοπιστίας προς βασικούς θεσμούς συμπληρώνει η χαμηλή εκτίμηση των ερωτηθέντων για τους πολιτικούς, καθώς στο άκουσμα της λέξης αυθόρμητα ανακαλούν στη μνήμη τους λέξεις όπως «διαφθορά/διαπλοκή», «υποκριτής/υποσχέσεις/ψεύτης» και διάφορα άλλα «αρνητικά χαρακτηριστικά».

Στην ίδια κατεύθυνση, η πλειοψηφία αντιλαμβάνεται την πολιτική ως ένα «βρόμικο παιχνίδι» 30% («συμφωνώ» και 30% «μάλλον συμφωνώ»).

Κατάρριψη ενός μύθου

Στον αντίποδα, καταρρίπτεται ο μύθος περί γενικευμένης αδιαφορίας για την ενεργό ενασχόληση με τα κοινά αλλά και η αντίληψη ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει. Στο πλαίσιο αυτό, σε ποσοστό που υπερβαίνει το 80% δηλώνουν ότι η πολιτική είναι μια διαδικασία που τους ενδιαφέρει και επιπροσθέτως θεωρούν ότι ως πολίτες είναι σε θέση να διαδραματίσουν ρόλο στο να αλλάξουν πράγματα στην πολιτική.

Αναλόγως, πιστεύουν ακράδαντα ότι τα πολιτικά κόμματα συνιστούν συστατικό στοιχείο του δημοκρατικού πολιτεύματος και εμφανίζονται πλειοψηφικά θετικοί (34% «συμφωνώ απόλυτα» και 25% «μάλλον συμφωνώ») στη διαπίστωση ότι «χρειαζόμαστε νέα πολιτικά κόμματα».

Δεν προτίθενται, ωστόσο, να ενταχθούν σε κάποιο κόμμα (28%). Από την άλλη, στο ερώτημα αν σκέφτονται να συμμετάσχουν σε κάποια διαδήλωση εντός του επόμενου έτους το 42% απαντά καταφατικά, ενώ το 35% είναι πρόθυμο να ενταχθεί σε μια κοινωνική οργάνωση/σύλλογο (ΜΚΟ, ομάδα πολιτών κ.λπ.).

Σε ό,τι αφορά την αυτοτοποθέτηση στον χάρτη Αριστερά-Δεξιά, το 42% αυτοτοποθετείται από «0-4» στη δεκαβάθμια κλίμακα (όπου «0» είναι Αριστερά και «10» Δεξιά), με μόλις το 17% να επιλέγει μεταξύ «6-10». Αξίζει να σημειωθεί ότι η βαθμίδα που συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη αυτοτοποθέτηση είναι η «5» που υποδηλώνει αυτοτοποθέτηση στο Κέντρο.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το εύρημα ότι η διάκριση Αριστερά – Δεξιά για το 49% έχει πάψει να έχει νόημα, κάτι με το οποίο διαφωνεί το 35%.

Τέλος, ως περισσότερο συντηρητικές οι ερωτώμενοι αντιλαμβάνονται τις έννοιες του νεοφιλελευθερισμού (6,52) και της ατομικότητας (5,64).

H ταυτότητα της έρευνας

● Ποσοτική έρευνα με online συμπλήρωση δομημένου ερωτηματολογίου

● ProRata A.E. Εταιρεία Ερευνών Κοινής Γνώμης και Εφαρμογών Επικοινωνίας

● (Αριθμός Μητρώου ΕΣΡ: 56)

● Εγγεγραμμένοι στο μητρώο ερωτώμενων της εταιρείας

● Γεωγραφική κάλυψη: Σύνολο επικράτειας

● 29 Ιουνίου-5 Ιουλίου 2017

703 ερωτηματολόγια

● Μη τυχαία δειγματοληψία

 

Καπιταλισμος….

 

 

Διαβάζοντας τον 

 

 

Διαβάζοντας τον καπιταλισμό μέσα από την κέτσαπ

 

 

Posted on 02/07/2017, 00:00 By Jean-Baptiste Malet and Ελίνα Σταματάκη (μετάφραση)

 

Η δύναμη ενός οικονομικού συστήματος βρίσκεται στην ικανότητά του να παρεισφρέει στις παραμικρές πτυχές της ύπαρξης και ιδιαίτερα στα πιάτα μας. Μια απλή κονσέρβα ντομάτας περιέχει, έτσι, δύο αιώνες από την ιστορία του καπιταλισμού. Για το νέο του βιβλίο, ο Ζαν-Μπατίστ Μαλέ διεξήγαγε μια μακρόχρονη έρευνα σε τέσσερις ηπείρους. Μια γεωπολιτική του «πρόχειρου φαγητού», που μας αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική οπτική στο θέμα.

Στην καρδιά της κοιλάδας του Σακραμέντο, στην Καλιφόρνια, σε ένα εστιατόριο διακοσμημένο με κόμπρες και βαλσαμωμένες αρκούδες, ένας άντρας δαγκώνει το μπέργκερ του μπροστά σ’ ένα μπουκάλι κέτσαπ. Είναι ο Κρις Ρούφερ, ιδιοκτήτης της Morning Star Company, της ηγετικής εταιρίας παγκοσμίως στον τομέα της βιομηχανικής ντομάτας. Με τρία μόνο εργοστάσια, τα μεγαλύτερα στον κόσμο, η επιχείρησή του παράγει 12% του συμπυκνωμένου τοματοπολτού που καταναλώνεται στον πλανήτη.

«Είμαι ένα είδος αναρχικού», εξηγεί ο κ. Ρούφερ, συνεχίζοντας το φαγητό του. «Γι’ αυτό, δεν υπάρχουν πια διευθυντές στην εταιρία μου. Έχουμε υιοθετήσει την αυτοδιαχείριση» –μια «αυτοδιαχείριση» όπου η πληροφορική αντικαθιστά τα στελέχη, αλλά όπου οι εργαζόμενοι δεν ελέγχουν το κεφάλαιο της εταιρίας. Χορηγός του κόμματος των φιλελευθεριστών (1), ο Ρούφερ αφήνει στους εργαζόμενους τη διανομή των καθηκόντων που ακόμα δεν γίνονται από μηχανές. Στα εργαστήρια της πόλης Ουίλιαμς, η Morning Star μεταποιεί κάθε ώρα 1.350 τόνους φρέσκιας ντομάτας σε πολτό. Το πλύσιμο, η πολτοποίηση και η διαδικασία εξάτμισης είναι απολύτως αυτοματοποιημένες, ενώ ένα σμήνος φορτηγών με διπλές καρότσες, γεμάτες κόκκινους καρπούς, διασχίζουν συνεχώς τον χώρο των υπερσύγχρονων εγκαταστάσεων της πιο ανταγωνιστικής εταιρείας στον κόσμο. Η μονάδα λειτουργεί με τρεις οκτάωρες βάρδιες και δεν απασχολεί πάνω από 70 εργαζόμενους σε καθεμία. Οι περισσότερες θέσεις για εργάτες και στελέχη έχουν καταργηθεί και αντικαταστάθηκαν από μηχανές και ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Από την επεξεργασία της «πρώτης μεταποίησης» προκύπτουν μεγάλα κιβώτια που περιέχουν διαφορετικές ποιότητες τοματοπολτού.

 

Μέσα σε κοντέινερ, τα κιβώτια θα ταξιδέψουν σε όλους τους ωκεανούς του κόσμου. Θα τα ξαναβρούμε δίπλα σε βαρέλια κινέζικου τοματοπολτού στις γιγάντιες κονσερβοποιίες της Νάπολης που παράγουν το μεγαλύτερο μέρος των μικρών χάρτινων συσκευασιών «χυμού τομάτας» που πωλούνται στο ευρωπαϊκό λιανεμπόριο. Τα λεγόμενα εργοστάσια «δεύτερης μεταποίησης» των σκανδιναβικών χωρών, της Ανατολικής Ευρώπης, των Βρετανικών Νήσων ή της Προβηγκίας θα χρησιμοποιήσουν και αυτά τον εισαγόμενο τοματοπολτό ως συστατικό σε σκευάσματα βιομηχανοποιημένης τροφής –κατεψυγμένες πίτσες, λαζάνια, ρατατούιγ… Αλλού αυτό το παχύρρευστο, πορφυρό προϊόν αναμιγνύεται με κουσκούς ή ρύζι και συμπεριλαμβάνεται σε δημοφιλείς συνταγές και παραδοσιακά πιάτα όπως η σενεγαλέζικη μαφέ, η ισπανική παέγια και το μεσογειακό τσόρμπα. Ο τοματοπολτός είναι το πιο προσιτό βιομηχανικό προϊόν της καπιταλιστικής εποχής: τον συναντάμε από τα τραπέζια των μοδάτων εστιατορίων του Σαν Φρανσίσκο μέχρι και τους πάγκους των πιο φτωχών χωριών της Αφρικής, όπου συχνά πωλείται με το κουτάλι, όπως στη βόρεια Γκάνα, για λίγα λεπτά του ευρώ.

Όλη η ανθρωπότητα τρώει βιομηχανοποιημένη ντομάτα. Το 2016, 38 εκατ. τόνοι αυτού του λαχανικού-φρούτου (2), δηλαδή περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής παραγωγής, πέρασε από επεξεργασία ή κονσερβοποιήθηκε. Πέρσι, κάθε κάτοικος του πλανήτη κατανάλωσε κατά μέσο όρο 5,2 κιλά επεξεργασμένης ντομάτας (3). Κεντρικό συστατικό του «πρόχειρου φαγητού» (4), αλλά και της μεσογειακής διατροφής, η ντομάτα υπερβαίνει τους πολιτιστικούς και διατροφικούς διαχωρισμούς. Δεν υποτάσσεται σε καμία απαγόρευση. Οι πολιτισμοί του σιταριού, του ρυζιού και του καλαμποκιού που περιγράφηκαν από τον ιστορικό Φερνάν Μπροντέλ έχουν παραχωρήσει σήμερα τη θέση τους στον ένα και μοναδικό πολιτισμό της ντομάτας.

Τη στιγμή που πιέζει το μπουκάλι της Heinz για να ρίξει στις πατάτες του μία ακόμα δόση κέτσαπ, κάνοντας να ακουστεί αυτός ο γνώριμος ήχος που εκατομμύρια αυτιά έχουν μάθει να αναγνωρίζουν από την παιδική ηλικία, ο Ρούφερ σίγουρα δεν σκέφτεται τη σύνθεση της σάλτσας ούτε και την πολυτάραχη ιστορία της. Παρ’ όλο το κόκκινο χρώμα της, η «τομάτα κέτσαπ» δεν έχει γεύση τομάτας, αφού η περιεκτικότητα της σε τοματοπολτό κυμαίνεται από 30% έως… 6%, ανάλογα τον κατασκευαστή, και με 25% ζάχαρη κατά μέσο όρο. Στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν σιρόπι καλαμποκιού (συνήθως γενετικά τροποποιημένου): αυτή η «γλυκόζη- φρουκτόζη», που ενοχοποιείται για την επιδημία παχυσαρκίας στη χώρα και είναι πανταχού παρούσα στη βιομηχανική διατροφή των Αμερικανών, κοστίζει πιο φθηνά από το ζαχαροκάλαμο ή τα ζαχαρότευτλα. Ενισχυμένες με τροποποιημένο άμυλο, πυκνωτικούς και πηκτικούς παράγοντες, όπως η κόμμι ξανθάνης (E415) ή η κόμμι γκουάρ (E412), οι χειρότερες κέτσαπ αντιπροσωπεύουν το αποκορύφωμα ενός αιώνα αγροδιατροφικής «προόδου».

Ένα φουτουριστικό σύμβολο

Στα εργοστάσια του Ρούφερ, όπως και σε όλες τις αντίστοιχες μονάδες επεξεργασίας στο κόσμο, η βασική τεχνολογία προέρχεται από την Ιταλία. «Γεννημένη» τον δέκατο ένατο αιώνα στην Εμίλια-Ρομάνια της Ιταλίας, η βιομηχανία της ντομάτας γνώρισε παγκόσμια επέκταση. Τα εκατομμύρια των Ιταλών που μεταναστεύουν στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα διαδίδουν ευρέως τη μαγειρική χρήση της επεξεργασμένης ντομάτας και δίνουν το έναυσμα για εξαγωγές κονσερβών από την Ιταλία στην Αργεντινή, στη Βραζιλία, στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ιταλία, κατά τη διάρκεια της φασιστικής περιόδου, το κονσερβοκούτι συμβολίζει την «πολιτιστική επανάσταση», εμπνευσμένη από τον φουτουρισμό που εξυμνεί τον αστικό πολιτισμό, τις μηχανές και τον πόλεμο. Η ντομάτα σε κονσέρβες, τροφή του «νέου ανθρώπου», συνδυάζει την επιστημονική μηχανική, τη βιομηχανική παραγωγή και τη συντήρηση των προϊόντων που καλλιεργούνται στη γη της πατρίδας. Το 1940 πραγματοποιείται στην Πάρμα η πρώτη «Έκθεση αυτάρκειας δοχείων και συσκευασιών κονσέρβας» (5), μια εκδήλωση που αποτέλεσε το καμάρι των ηγετών του καθεστώτος. Το εξώφυλλο του καταλόγου της έκθεσης δείχνει ένα κουτί κονσέρβας με χαραγμένα τα γράμματα «AUTARCHIA». Η «πράσινη αυτάρκεια», η οικονομική πορεία που ακολουθείται από τον φασισμό, εκλογικεύει και αναπτύσσει την «κόκκινη βιομηχανία». «Σήμερα, δύο παγκοσμιοποιημένα πιάτα της γρήγορης εστίασης, τα ζυμαρικά και η πίτσα, περιέχουν ντομάτα. Εκεί βρίσκεται, εν μέρει, η κληρονομιά αυτής της βιομηχανίας που χτίστηκε, αναπτύχθηκε, ενθαρρύνθηκε και χρηματοδοτήθηκε από το φασιστικό καθεστώς», αναφέρει ο ιστορικός της γαστρονομίας Αλμπέρτο Καπάτι.

Έχοντας κάνει την εμφάνισή τους στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τον 19ο αιώνα, η κονσέρβα της τοματόσουπας Campbell και το κόκκινο μπουκάλι της κέτσαπ Heinz –με πωλήσεις 650 εκατομμύριων μονάδων σε όλο τον κόσμο– ανταγωνίζονται με τη φιάλη της Coca-Cola για τον τίτλο του συμβόλου του καπιταλισμού. Δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό, αλλά τα δύο αυτά προϊόντα προηγούνται της αυτοκινητοβιομηχανίας στην ιστορία της μαζικής παραγωγής. Πριν ακόμα η Ford ξεκινήσει να συναρμολογεί αυτοκίνητα σε αλυσίδες συναρμολόγησης, τα εργοστάσια της Heinz στο Πίτσμπουργκ της Πενσυλβάνια ήδη παρήγαγαν κονσέρβες με φασόλια και σάλτσα ντομάτας στις γραμμές παραγωγής, όπου εργασίες όπως η διαλογή των κονσερβών ήταν αυτοματοποιημένες. Σε φωτογραφίες του 1904 φαίνονται εργάτριες με τη στολή της Heinz να εργάζονται σε γραμμές παραγωγής, με τα μπουκάλια της κέτσαπ να περνάνε μπροστά τους σε μια ράγα. Έναν χρόνο αργότερα, η Heinz πουλάει ένα εκατομμύριο μπουκάλια κέτσαπ, ενώ το 1910 παράγει σαράντα εκατομμύρια κονσέρβες και είκοσι εκατομμύρια γυάλινα μπουκάλια. Η εταιρεία ήταν τότε η πιο σημαντική αμερικανική πολυεθνική (6).

Ως επακόλουθο του κύματος νεοφιλελευθερισμού της δεκαετίας του 1980, και χάρη στην εφεύρεση των ασηπτικών συντηρητικών (χρησιμοποιούνται για να εμποδίσουν την ανάπτυξη των μικροοργανισμών), που ανοίγουν το δρόμο στις διεθνείς ροές διατροφικών προϊόντων, οι γίγαντες της παρασκευής τροφίμων όπως η Heinz και η Unilever σταδιακά αναθέτουν σε υπεργολάβους τη μεταποίηση της ντομάτας. Πλέον, οι πολυεθνικές της κέτσαπ, της σούπας ή της πίτσας τροφοδοτούνται απ’ ευθείας από τους παραγωγούς «πρώτης μεταποίησης» που μπορούν να παράγουν βιομηχανικό τοματοπολτό σε πολύ χαμηλή τιμή και σε πολύ μεγάλες ποσότητες. Στην Καλιφόρνια, την Κίνα και την Ιταλία, λίγα μόνο μεγαθήρια επεξεργάζονται το ήμισυ της ποσότητας βιομηχανικής ντομάτας του πλανήτη. «Παρ’ όλο που η Ολλανδία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σάλτσας και κέτσαπ στην Ευρώπη, κυρίως λόγω της εγκατάστασης εκεί του γιγαντιαίου εργοστασίου της Heinz, δεν παράγει βιομηχανικές τομάτες», σημειώνει ο Ουρουγουανός έμπορος Χουάν Χοσέ Αμέσακα. «Όλος ο πολτός ο οποίος χρησιμοποιείται στις σάλτσες που εξάγει η Ολλανδία και η Γερμανία παράγεται από προϊόν εισηγμένο από διάφορα μέρη του κόσμου. Οι προμηθευτές μπορεί να βρίσκονται στην Καλιφόρνια, την Ευρώπη ή την Κίνα. Εξαρτάται από την εποχή του χρόνου, τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, την κατάσταση των αποθεμάτων και τις συγκομιδές».

Μεγαλύτερος παραγωγός συμπυκνωμένου πολτού ντομάτας στον κόσμο, η Καλιφόρνια δεν μετράει παρά μόνο δώδεκα μονάδες επεξεργασίας. Όλες είναι γιγάντιες. Καλύπτουν μόνες τους σχεδόν το σύνολο της εγχώριας αγοράς της Βόρειας Αμερικής και εξάγουν στην Ευρώπη τοματοπολτό που μερικές φορές πωλείται φθηνότερα από τον αντίστοιχο ιταλικό ή ισπανικό. Σε αντίθεση με τις «επιτραπέζιες» ντομάτες, που προορίζονται για την αγορά φρέσκων λαχανικών, οι θαμνώδεις ποικιλίες της «βιομηχανικής ντομάτας» δεν χρειάζονται πασσάλους και άλλα αντιστηρίγματα. Επειδή ο ήλιος παρέχει άφθονη δωρεάν ενέργεια, αναπτύσσονται αποκλειστικά σε αγρούς, σε αντίθεση με τις καλλιέργειες θερμοκηπίου που τροφοδοτούν τους πάγκους όλο τον χρόνο. Στην Καλιφόρνια, οι συγκομιδές ξεκινούν μερικές φορές από την άνοιξη και ολοκληρώνονται, όπως στην Προβηγκία, το φθινόπωρο.

«Βελτιωμένες» από το 1960 από τους γενετιστές, οι ντομάτες της βιομηχανικής μεταποίησης έχουν σχεδιαστεί εξαρχής για να διευκολύνεται η περαιτέρω επεξεργασία τους. Η επιστήμη που καθοδηγεί τη συστηματοποίηση της εργασίας παρεμβαίνει μέχρι και στην καρδιά του προϊόντος. Η εισαγωγή ενός γονιδίου, για παράδειγμα, επιτάχυνε το μάζεμα με τα χέρια και να κατέστησε δυνατή τη μηχανική συγκομιδή. Όλοι οι καρποί της βιομηχανικής παραγωγής αποκόπτονται από τον μίσχο τους με μια απλή κίνηση. Αν και σήμερα οι βιομηχανικές ντομάτες της παγκόσμιας αγοράς είναι κυρίως ποικιλίες «υβρίδια», ο πουρές ντομάτας καταγράφεται στην ιστορία ως η πρώτη γενετικά τροποποιημένη τροφή που πουλήθηκε στην Ευρώπη (7).

Με τον παχύ της φλοιό, η βιομηχανική ντομάτα αντέχει στους κραδασμούς των φορτηγών και στη βάναυση μεταχείριση των μηχανών. Ακόμα κι αν βρεθεί στον πυθμένα της καρότσας, κάτω από το βάρος των ομοίων της, δεν σπάει. Οι μεγάλες εταιρείες σπόρων έχουν διασφαλίσει ότι περιέχει τη μικρότερη δυνατή ποσότητα νερού, σε αντίθεση με τις ποικιλίες των σούπερ μάρκετ που είναι υδαρείς και ακατάλληλες για την παραγωγή πολτού. Στην ουσία, η κόκκινη βιομηχανία συνοψίζεται σε έναν διαρκή και παράλογο κύκλο νερού: από τη μία, κάνουμε εντατική άρδευση σε περιοχές όπου το νερό σπανίζει, όπως στην Καλιφόρνια, και από την άλλη μεταφέρουμε τους καρπούς σε εργοστάσια προκειμένου να εξατμιστεί το νερό που περιέχουν, ώστε να παραχθεί μια πάστα πλούσια σε αφυδατωμένα στοιχεία.

1. [(Σ.τ.Μ.) Απόδοση του όρου libertarian ως φιλελευθεριστής, ώστε να μην συγχέεται με το ελευθεριακός, που παραπέμπει σε ιδεολογικά ρεύματα της ευρύτερης Αριστεράς. Ο όρος αποδίδεται στα ελληνικά και ως ελευθερόφρων, ενώ συχνά ταυτίζεται με τον όρο αναρχοκαπιταλιστής.] Ο κ. Ρούφερ χρηματοδότησε με ένα εκατομμύριο δολάρια την καμπάνια του Γκάρι Τζόνσον, του φιλελευθεριστή υποψήφιου που ήρθε τρίτος στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2016, με 4,4 εκ. ψήφους που αντιπροσώπευαν το 3,29%.

2. Για τους βοτανολόγους η τομάτα είναι φρούτο, για τους τελωνειακούς είναι λαχανικό.

3. «Tomato News», Συρέν, Δεκέμβριος 2016.

4. Βλ. Aurel και Pierre Daum, «Για μια χούφτα ντομάτες», http://archives.monde-diplomatique.gr/spip.php?article272

5. Quentin R. Skrabec, «H. J. Heinz: A Biography», McFarland & Company, Τζέφερσον (Β. Καρολίνα), 2009.

6. (Σ.τ.Μ.) Η αυτάρκεια ως οικονομικό μοντέλο αποτελούσε βασικό συστατικό του φασιστικού καθεστώτος της Ιταλίας. Ως ένα βαθμό και εξ’ ανάγκης, αφού είχε επιβληθεί εμπάργκο από την Κοινωνία των Εθνών μετά την εισβολή στην Αιθιοπία.

7. Από τον Φεβρουάριο του 1996 ώς τον Ιούλιο του 1999, στο Ηνωμένο Βασίλειο η αλυσίδα σουπερμάρκετ Sainsbury’s έβγαλε στο εμπόδιο κονσέρβες γενετικά τροποποιημένου τοματοπολτού, σε χαμηλή τιμή, τις οποίες προωθούσε με μια μεγάλη διαφημιστική καμπάνια. Η επιχείρηση διακόπηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης των «τρελών» αγελάδων.

 

 

 

Posted on 02/07/2017, 00:00 By Jean-Baptiste Malet and Ελίνα Σταματάκη (μετάφραση)

 

Η δύναμη ενός οικονομικού συστήματος βρίσκεται στην ικανότητά του να παρεισφρέει στις παραμικρές πτυχές της ύπαρξης και ιδιαίτερα στα πιάτα μας. Μια απλή κονσέρβα ντομάτας περιέχει, έτσι, δύο αιώνες από την ιστορία του καπιταλισμού. Για το νέο του βιβλίο, ο Ζαν-Μπατίστ Μαλέ διεξήγαγε μια μακρόχρονη έρευνα σε τέσσερις ηπείρους. Μια γεωπολιτική του «πρόχειρου φαγητού», που μας αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική οπτική στο θέμα.

Στην καρδιά της κοιλάδας του Σακραμέντο, στην Καλιφόρνια, σε ένα εστιατόριο διακοσμημένο με κόμπρες και βαλσαμωμένες αρκούδες, ένας άντρας δαγκώνει το μπέργκερ του μπροστά σ’ ένα μπουκάλι κέτσαπ. Είναι ο Κρις Ρούφερ, ιδιοκτήτης της Morning Star Company, της ηγετικής εταιρίας παγκοσμίως στον τομέα της βιομηχανικής ντομάτας. Με τρία μόνο εργοστάσια, τα μεγαλύτερα στον κόσμο, η επιχείρησή του παράγει 12% του συμπυκνωμένου τοματοπολτού που καταναλώνεται στον πλανήτη.

«Είμαι ένα είδος αναρχικού», εξηγεί ο κ. Ρούφερ, συνεχίζοντας το φαγητό του. «Γι’ αυτό, δεν υπάρχουν πια διευθυντές στην εταιρία μου. Έχουμε υιοθετήσει την αυτοδιαχείριση» –μια «αυτοδιαχείριση» όπου η πληροφορική αντικαθιστά τα στελέχη, αλλά όπου οι εργαζόμενοι δεν ελέγχουν το κεφάλαιο της εταιρίας. Χορηγός του κόμματος των φιλελευθεριστών (1), ο Ρούφερ αφήνει στους εργαζόμενους τη διανομή των καθηκόντων που ακόμα δεν γίνονται από μηχανές. Στα εργαστήρια της πόλης Ουίλιαμς, η Morning Star μεταποιεί κάθε ώρα 1.350 τόνους φρέσκιας ντομάτας σε πολτό. Το πλύσιμο, η πολτοποίηση και η διαδικασία εξάτμισης είναι απολύτως αυτοματοποιημένες, ενώ ένα σμήνος φορτηγών με διπλές καρότσες, γεμάτες κόκκινους καρπούς, διασχίζουν συνεχώς τον χώρο των υπερσύγχρονων εγκαταστάσεων της πιο ανταγωνιστικής εταιρείας στον κόσμο. Η μονάδα λειτουργεί με τρεις οκτάωρες βάρδιες και δεν απασχολεί πάνω από 70 εργαζόμενους σε καθεμία. Οι περισσότερες θέσεις για εργάτες και στελέχη έχουν καταργηθεί και αντικαταστάθηκαν από μηχανές και ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Από την επεξεργασία της «πρώτης μεταποίησης» προκύπτουν μεγάλα κιβώτια που περιέχουν διαφορετικές ποιότητες τοματοπολτού.

 

Μέσα σε κοντέινερ, τα κιβώτια θα ταξιδέψουν σε όλους τους ωκεανούς του κόσμου. Θα τα ξαναβρούμε δίπλα σε βαρέλια κινέζικου τοματοπολτού στις γιγάντιες κονσερβοποιίες της Νάπολης που παράγουν το μεγαλύτερο μέρος των μικρών χάρτινων συσκευασιών «χυμού τομάτας» που πωλούνται στο ευρωπαϊκό λιανεμπόριο. Τα λεγόμενα εργοστάσια «δεύτερης μεταποίησης» των σκανδιναβικών χωρών, της Ανατολικής Ευρώπης, των Βρετανικών Νήσων ή της Προβηγκίας θα χρησιμοποιήσουν και αυτά τον εισαγόμενο τοματοπολτό ως συστατικό σε σκευάσματα βιομηχανοποιημένης τροφής –κατεψυγμένες πίτσες, λαζάνια, ρατατούιγ… Αλλού αυτό το παχύρρευστο, πορφυρό προϊόν αναμιγνύεται με κουσκούς ή ρύζι και συμπεριλαμβάνεται σε δημοφιλείς συνταγές και παραδοσιακά πιάτα όπως η σενεγαλέζικη μαφέ, η ισπανική παέγια και το μεσογειακό τσόρμπα. Ο τοματοπολτός είναι το πιο προσιτό βιομηχανικό προϊόν της καπιταλιστικής εποχής: τον συναντάμε από τα τραπέζια των μοδάτων εστιατορίων του Σαν Φρανσίσκο μέχρι και τους πάγκους των πιο φτωχών χωριών της Αφρικής, όπου συχνά πωλείται με το κουτάλι, όπως στη βόρεια Γκάνα, για λίγα λεπτά του ευρώ.

Όλη η ανθρωπότητα τρώει βιομηχανοποιημένη ντομάτα. Το 2016, 38 εκατ. τόνοι αυτού του λαχανικού-φρούτου (2), δηλαδή περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής παραγωγής, πέρασε από επεξεργασία ή κονσερβοποιήθηκε. Πέρσι, κάθε κάτοικος του πλανήτη κατανάλωσε κατά μέσο όρο 5,2 κιλά επεξεργασμένης ντομάτας (3). Κεντρικό συστατικό του «πρόχειρου φαγητού» (4), αλλά και της μεσογειακής διατροφής, η ντομάτα υπερβαίνει τους πολιτιστικούς και διατροφικούς διαχωρισμούς. Δεν υποτάσσεται σε καμία απαγόρευση. Οι πολιτισμοί του σιταριού, του ρυζιού και του καλαμποκιού που περιγράφηκαν από τον ιστορικό Φερνάν Μπροντέλ έχουν παραχωρήσει σήμερα τη θέση τους στον ένα και μοναδικό πολιτισμό της ντομάτας.

Τη στιγμή που πιέζει το μπουκάλι της Heinz για να ρίξει στις πατάτες του μία ακόμα δόση κέτσαπ, κάνοντας να ακουστεί αυτός ο γνώριμος ήχος που εκατομμύρια αυτιά έχουν μάθει να αναγνωρίζουν από την παιδική ηλικία, ο Ρούφερ σίγουρα δεν σκέφτεται τη σύνθεση της σάλτσας ούτε και την πολυτάραχη ιστορία της. Παρ’ όλο το κόκκινο χρώμα της, η «τομάτα κέτσαπ» δεν έχει γεύση τομάτας, αφού η περιεκτικότητα της σε τοματοπολτό κυμαίνεται από 30% έως… 6%, ανάλογα τον κατασκευαστή, και με 25% ζάχαρη κατά μέσο όρο. Στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν σιρόπι καλαμποκιού (συνήθως γενετικά τροποποιημένου): αυτή η «γλυκόζη- φρουκτόζη», που ενοχοποιείται για την επιδημία παχυσαρκίας στη χώρα και είναι πανταχού παρούσα στη βιομηχανική διατροφή των Αμερικανών, κοστίζει πιο φθηνά από το ζαχαροκάλαμο ή τα ζαχαρότευτλα. Ενισχυμένες με τροποποιημένο άμυλο, πυκνωτικούς και πηκτικούς παράγοντες, όπως η κόμμι ξανθάνης (E415) ή η κόμμι γκουάρ (E412), οι χειρότερες κέτσαπ αντιπροσωπεύουν το αποκορύφωμα ενός αιώνα αγροδιατροφικής «προόδου».

Ένα φουτουριστικό σύμβολο

Στα εργοστάσια του Ρούφερ, όπως και σε όλες τις αντίστοιχες μονάδες επεξεργασίας στο κόσμο, η βασική τεχνολογία προέρχεται από την Ιταλία. «Γεννημένη» τον δέκατο ένατο αιώνα στην Εμίλια-Ρομάνια της Ιταλίας, η βιομηχανία της ντομάτας γνώρισε παγκόσμια επέκταση. Τα εκατομμύρια των Ιταλών που μεταναστεύουν στα τέλη του δέκατου ένατου αιώνα διαδίδουν ευρέως τη μαγειρική χρήση της επεξεργασμένης ντομάτας και δίνουν το έναυσμα για εξαγωγές κονσερβών από την Ιταλία στην Αργεντινή, στη Βραζιλία, στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ιταλία, κατά τη διάρκεια της φασιστικής περιόδου, το κονσερβοκούτι συμβολίζει την «πολιτιστική επανάσταση», εμπνευσμένη από τον φουτουρισμό που εξυμνεί τον αστικό πολιτισμό, τις μηχανές και τον πόλεμο. Η ντομάτα σε κονσέρβες, τροφή του «νέου ανθρώπου», συνδυάζει την επιστημονική μηχανική, τη βιομηχανική παραγωγή και τη συντήρηση των προϊόντων που καλλιεργούνται στη γη της πατρίδας. Το 1940 πραγματοποιείται στην Πάρμα η πρώτη «Έκθεση αυτάρκειας δοχείων και συσκευασιών κονσέρβας» (5), μια εκδήλωση που αποτέλεσε το καμάρι των ηγετών του καθεστώτος. Το εξώφυλλο του καταλόγου της έκθεσης δείχνει ένα κουτί κονσέρβας με χαραγμένα τα γράμματα «AUTARCHIA». Η «πράσινη αυτάρκεια», η οικονομική πορεία που ακολουθείται από τον φασισμό, εκλογικεύει και αναπτύσσει την «κόκκινη βιομηχανία». «Σήμερα, δύο παγκοσμιοποιημένα πιάτα της γρήγορης εστίασης, τα ζυμαρικά και η πίτσα, περιέχουν ντομάτα. Εκεί βρίσκεται, εν μέρει, η κληρονομιά αυτής της βιομηχανίας που χτίστηκε, αναπτύχθηκε, ενθαρρύνθηκε και χρηματοδοτήθηκε από το φασιστικό καθεστώς», αναφέρει ο ιστορικός της γαστρονομίας Αλμπέρτο Καπάτι.

Έχοντας κάνει την εμφάνισή τους στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τον 19ο αιώνα, η κονσέρβα της τοματόσουπας Campbell και το κόκκινο μπουκάλι της κέτσαπ Heinz –με πωλήσεις 650 εκατομμύριων μονάδων σε όλο τον κόσμο– ανταγωνίζονται με τη φιάλη της Coca-Cola για τον τίτλο του συμβόλου του καπιταλισμού. Δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό, αλλά τα δύο αυτά προϊόντα προηγούνται της αυτοκινητοβιομηχανίας στην ιστορία της μαζικής παραγωγής. Πριν ακόμα η Ford ξεκινήσει να συναρμολογεί αυτοκίνητα σε αλυσίδες συναρμολόγησης, τα εργοστάσια της Heinz στο Πίτσμπουργκ της Πενσυλβάνια ήδη παρήγαγαν κονσέρβες με φασόλια και σάλτσα ντομάτας στις γραμμές παραγωγής, όπου εργασίες όπως η διαλογή των κονσερβών ήταν αυτοματοποιημένες. Σε φωτογραφίες του 1904 φαίνονται εργάτριες με τη στολή της Heinz να εργάζονται σε γραμμές παραγωγής, με τα μπουκάλια της κέτσαπ να περνάνε μπροστά τους σε μια ράγα. Έναν χρόνο αργότερα, η Heinz πουλάει ένα εκατομμύριο μπουκάλια κέτσαπ, ενώ το 1910 παράγει σαράντα εκατομμύρια κονσέρβες και είκοσι εκατομμύρια γυάλινα μπουκάλια. Η εταιρεία ήταν τότε η πιο σημαντική αμερικανική πολυεθνική (6).

Ως επακόλουθο του κύματος νεοφιλελευθερισμού της δεκαετίας του 1980, και χάρη στην εφεύρεση των ασηπτικών συντηρητικών (χρησιμοποιούνται για να εμποδίσουν την ανάπτυξη των μικροοργανισμών), που ανοίγουν το δρόμο στις διεθνείς ροές διατροφικών προϊόντων, οι γίγαντες της παρασκευής τροφίμων όπως η Heinz και η Unilever σταδιακά αναθέτουν σε υπεργολάβους τη μεταποίηση της ντομάτας. Πλέον, οι πολυεθνικές της κέτσαπ, της σούπας ή της πίτσας τροφοδοτούνται απ’ ευθείας από τους παραγωγούς «πρώτης μεταποίησης» που μπορούν να παράγουν βιομηχανικό τοματοπολτό σε πολύ χαμηλή τιμή και σε πολύ μεγάλες ποσότητες. Στην Καλιφόρνια, την Κίνα και την Ιταλία, λίγα μόνο μεγαθήρια επεξεργάζονται το ήμισυ της ποσότητας βιομηχανικής ντομάτας του πλανήτη. «Παρ’ όλο που η Ολλανδία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σάλτσας και κέτσαπ στην Ευρώπη, κυρίως λόγω της εγκατάστασης εκεί του γιγαντιαίου εργοστασίου της Heinz, δεν παράγει βιομηχανικές τομάτες», σημειώνει ο Ουρουγουανός έμπορος Χουάν Χοσέ Αμέσακα. «Όλος ο πολτός ο οποίος χρησιμοποιείται στις σάλτσες που εξάγει η Ολλανδία και η Γερμανία παράγεται από προϊόν εισηγμένο από διάφορα μέρη του κόσμου. Οι προμηθευτές μπορεί να βρίσκονται στην Καλιφόρνια, την Ευρώπη ή την Κίνα. Εξαρτάται από την εποχή του χρόνου, τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, την κατάσταση των αποθεμάτων και τις συγκομιδές».

Μεγαλύτερος παραγωγός συμπυκνωμένου πολτού ντομάτας στον κόσμο, η Καλιφόρνια δεν μετράει παρά μόνο δώδεκα μονάδες επεξεργασίας. Όλες είναι γιγάντιες. Καλύπτουν μόνες τους σχεδόν το σύνολο της εγχώριας αγοράς της Βόρειας Αμερικής και εξάγουν στην Ευρώπη τοματοπολτό που μερικές φορές πωλείται φθηνότερα από τον αντίστοιχο ιταλικό ή ισπανικό. Σε αντίθεση με τις «επιτραπέζιες» ντομάτες, που προορίζονται για την αγορά φρέσκων λαχανικών, οι θαμνώδεις ποικιλίες της «βιομηχανικής ντομάτας» δεν χρειάζονται πασσάλους και άλλα αντιστηρίγματα. Επειδή ο ήλιος παρέχει άφθονη δωρεάν ενέργεια, αναπτύσσονται αποκλειστικά σε αγρούς, σε αντίθεση με τις καλλιέργειες θερμοκηπίου που τροφοδοτούν τους πάγκους όλο τον χρόνο. Στην Καλιφόρνια, οι συγκομιδές ξεκινούν μερικές φορές από την άνοιξη και ολοκληρώνονται, όπως στην Προβηγκία, το φθινόπωρο.

«Βελτιωμένες» από το 1960 από τους γενετιστές, οι ντομάτες της βιομηχανικής μεταποίησης έχουν σχεδιαστεί εξαρχής για να διευκολύνεται η περαιτέρω επεξεργασία τους. Η επιστήμη που καθοδηγεί τη συστηματοποίηση της εργασίας παρεμβαίνει μέχρι και στην καρδιά του προϊόντος. Η εισαγωγή ενός γονιδίου, για παράδειγμα, επιτάχυνε το μάζεμα με τα χέρια και να κατέστησε δυνατή τη μηχανική συγκομιδή. Όλοι οι καρποί της βιομηχανικής παραγωγής αποκόπτονται από τον μίσχο τους με μια απλή κίνηση. Αν και σήμερα οι βιομηχανικές ντομάτες της παγκόσμιας αγοράς είναι κυρίως ποικιλίες «υβρίδια», ο πουρές ντομάτας καταγράφεται στην ιστορία ως η πρώτη γενετικά τροποποιημένη τροφή που πουλήθηκε στην Ευρώπη (7).

Με τον παχύ της φλοιό, η βιομηχανική ντομάτα αντέχει στους κραδασμούς των φορτηγών και στη βάναυση μεταχείριση των μηχανών. Ακόμα κι αν βρεθεί στον πυθμένα της καρότσας, κάτω από το βάρος των ομοίων της, δεν σπάει. Οι μεγάλες εταιρείες σπόρων έχουν διασφαλίσει ότι περιέχει τη μικρότερη δυνατή ποσότητα νερού, σε αντίθεση με τις ποικιλίες των σούπερ μάρκετ που είναι υδαρείς και ακατάλληλες για την παραγωγή πολτού. Στην ουσία, η κόκκινη βιομηχανία συνοψίζεται σε έναν διαρκή και παράλογο κύκλο νερού: από τη μία, κάνουμε εντατική άρδευση σε περιοχές όπου το νερό σπανίζει, όπως στην Καλιφόρνια, και από την άλλη μεταφέρουμε τους καρπούς σε εργοστάσια προκειμένου να εξατμιστεί το νερό που περιέχουν, ώστε να παραχθεί μια πάστα πλούσια σε αφυδατωμένα στοιχεία.

1. [(Σ.τ.Μ.) Απόδοση του όρου libertarian ως φιλελευθεριστής, ώστε να μην συγχέεται με το ελευθεριακός, που παραπέμπει σε ιδεολογικά ρεύματα της ευρύτερης Αριστεράς. Ο όρος αποδίδεται στα ελληνικά και ως ελευθερόφρων, ενώ συχνά ταυτίζεται με τον όρο αναρχοκαπιταλιστής.] Ο κ. Ρούφερ χρηματοδότησε με ένα εκατομμύριο δολάρια την καμπάνια του Γκάρι Τζόνσον, του φιλελευθεριστή υποψήφιου που ήρθε τρίτος στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2016, με 4,4 εκ. ψήφους που αντιπροσώπευαν το 3,29%.

2. Για τους βοτανολόγους η τομάτα είναι φρούτο, για τους τελωνειακούς είναι λαχανικό.

3. «Tomato News», Συρέν, Δεκέμβριος 2016.

4. Βλ. Aurel και Pierre Daum, «Για μια χούφτα ντομάτες», http://archives.monde-diplomatique.gr/spip.php?article272

5. Quentin R. Skrabec, «H. J. Heinz: A Biography», McFarland & Company, Τζέφερσον (Β. Καρολίνα), 2009.

6. (Σ.τ.Μ.) Η αυτάρκεια ως οικονομικό μοντέλο αποτελούσε βασικό συστατικό του φασιστικού καθεστώτος της Ιταλίας. Ως ένα βαθμό και εξ’ ανάγκης, αφού είχε επιβληθεί εμπάργκο από την Κοινωνία των Εθνών μετά την εισβολή στην Αιθιοπία.

7. Από τον Φεβρουάριο του 1996 ώς τον Ιούλιο του 1999, στο Ηνωμένο Βασίλειο η αλυσίδα σουπερμάρκετ Sainsbury’s έβγαλε στο εμπόδιο κονσέρβες γενετικά τροποποιημένου τοματοπολτού, σε χαμηλή τιμή, τις οποίες προωθούσε με μια μεγάλη διαφημιστική καμπάνια. Η επιχείρηση διακόπηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης των «τρελών» αγελάδων.

 

«Το μεγαλείο του Τάσου Παπαδόπουλου & των Κυπρίων ηγετών και το φοβικό σύνδρομο των Ελλήνων» από το mignatiou.com/

«Το μεγαλείο του Τάσου Παπαδόπουλου & των Κυπρίων ηγετών και το φοβικό σύνδρομο των Ελλήνων» από το mignatiou.com/
ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΒΛΕΠΑΝ ΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΝΑ ΠΑΙΡΝΟΥΝ..
ΣΑΣ «ΜΙΛΑΕΙ» ΤΩΡΑ ΤΟ ΓΕΩΤΡΥΠΑΝΟ WEST CAPELLA !
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΑΡΥΩΤΗΣ :
‘Όλα ξεκίνησαν με μια λιτή δήλωση, χωρίς φανφάρες και κομπασμούς (όπως συνηθίζουν οι καλαμαράδες) από τον Υπουργό Ενέργειας της Κύπρου, Γιώργο Λακκοτρύπη, άξιο συνεχιστή του έργου του μεγάλου Τάσσου: «Άρχισαν σήμερα, στο πλαίσιο υλοποίησης του ερευνητικού προγράμματος των αδειούχων εταιρειών, της γαλλικής Total και της ιταλικής Eni, οι εργασίες της γεώτρησης «Ονησίφορος», στο τεμάχιο 11 της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με το πλοίο – γεωτρύπανο «West Capella» να βρίσκεται στο σημείο της γεώτρησης από τις πρώτες πρωινές ώρες, σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα, η σημερινή μέρα σηματοδοτεί ουσιαστικά την έναρξη του 2ου κύκλου του γεωτρητικού προγράμματος εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Ενός κύκλου για τον οποίο δουλέψαμε σκληρά και συντονισμένα, με στρατηγικό προγραμματισμό απο πολύ καιρό..
Κάποια ημέρα το WEST CAPELLA θα διδάσκεται στα Κυπριόπουλα, ίσως χωρίς να αντιλαμβάνονται ότι ήταν μια από τις πιο λαμπρές σελίδες της ιστορίας τους. Το WEST CAPELLA δείχνει την εικόνα σαπιοκάραβου, αλλά στα σωθικά του βρίσκεται ότι καλύτερο γεωτρύπανο υπάρχει για να βοηθήσει το μαρτυρικό νησί να βρει το δικό του κοίτασμα Zohr, που βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το Αιγυπτιακό Zohr. (Αυτός είναι και ο λόγος που τα μεγαθήρια TOTAL και ENI βρίσκονται μέσα στο WEST CAPELLA)..
 
Η Κυβέρνηση, πρέπει να τονίσω, σε συνεργασία με τις αδειούχες πετρελαϊκές εταιρείες, συνεχίζει απρόσκοπτα και με αμείωτη ένταση την ενάσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως αυτά απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας». Αυτή η ιστορία ξεκίνησε όταν ο αείμνηστος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Τάσσος Παπαδόπουλος, με 4 τανκς και δύο ελικόπτερα, ανακήρυξε την ΑΟΖ της Δημοκρατίας της Κύπρου το 2004. Τότε, ήταν μια μεγάλη ντροπή για την Ελλάδα διότι η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ (Σημίτης και Παπανδρέου) και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας (Καραμανλής και Μπακογιάννη) προσπάθησαν να σταματήσουν τον Τάσσο Παπαδόπουλο να ανακηρύξει ΑΟΖ φοβούμενοι αντίδραση της Τουρκίας. Ο Σουλτάνος απλώς αναφώνησε ότι δεν αναγνωρίζει την ανακήρυξη της Κυπριακής ΑΟΖ και τώρα χτυπάει το κεφάλι του στην ημισέληνο.
Οριοθέτηση με Ελλάδα
Από την εποχή της ανακήρυξης της κυπριακής ΑΟΖ, όλες οι κυπριακές κυβερνήσεις ήρθαν σε επαφή με τις ελληνικές κυβερνήσεις και ζήτησαν να γίνει η οριοθέτηση των ΑΟΖ των δύο κρατών. Για 13 χρόνια τώρα η Ελλάδα δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον για να συμβεί κάτι τέτοιο και θα έλεγα ότι είναι μια συνέχεια του φοβικού συνδρόμου που μας κατέχει για πολλές δεκαετίες. Είναι γνωστή η αδικαιολόγητη αντίδραση της Ντόρας Μπακογιάννη όταν έμαθε ότι ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος θα ανακήρυσσε ΑΟΖ και αφάνταστα θυμωμένη του είπε ότι κάτι τέτοιο θα έφερνε σε πόλεμο την Ελλάδα με την Τουρκία.
Ουσιαστικά, για πρώτη φορά η Ελλάδα ασχολήθηκε με την κυπριακή ΑΟΖ το 2003, όταν η τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ζήτησε από την Κύπρο να μη κάνει την σωστή οριοθέτηση με την Αίγυπτο γιατί θα φανούν τα δικαιώματα του συμπλέγματος του Καστελόριζου. Συγκεκριμένα ο Πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου ζήτησαν από την Κύπρο να οριοθετήσει την ΑΟΖ της με την Αίγυπτο 8 ν.μ. πριν την σωστή οριοθέτηση ώστε να μη δώσουν πλήρη επήρεια στο Καστελόριζο και δημιουργηθεί πρόβλημα με την Τουρκία!
Συγκεκριμένα η ελληνική κυβέρνηση διεμήνυσε στον τότε Υπουργό της Κύπρου Νίκο Ρολάνδη τα ακόλουθα: “Εάν δεχθούμε την ελλαδική θέση ότι το Καστελόριζο έχει πλήρη επήρεια στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας τότε η μέση γραμμή θα είναι εδώ. Εάν δεχθούμε την τουρκική θέση ότι το Καστελόριζο δεν έχει επήρεια, τότε η γραμμή είναι αλλού. Για αποφυγή των προβλημάτων αυτών προτρέπουμε την κυπριακή πλευρά όπως διορθωθούν οι συντεταγμένες και τα σύνορα δυτικά να σταματήσουν μέχρι 8 ν.μ. πιο μέσα από εκεί που έχουν συμφωνηθεί ούτως ώστε να αποφευχθούν οι οποιεσδήποτε επιπλοκές με γείτονες χώρες.»
Ο «χάρτης της ντροπής’
Ο χάρτης που ακολουθεί δείχνει το πρόβλημα αυτής της οριοθέτησης. Στο οικόπεδο 4 της κυπριακής ΑΟΖ υπάρχει στα αριστερά του ένα τρίγωνο που θα έπρεπε να είναι μέρος του οικοπέδου 4, αλλά η οριοθέτηση αγνόησε αυτό το τρίγωνο γιατί θα έδειχνε, ξεκάθαρα, ότι τα 14 ν.μ. που δεν μετρήθηκαν έδιναν δικαιώματα ΑΟΖ στο σύμπλεγμα του Καστελόριζου και έτσι η Ελλάδα έχει θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο και δεν έχει η Τουρκία με την Αίγυπτο. Αυτό τον χάρτη ο υπεύθυνος της κυπριακής ΑΟΖ, Σόλων Κασίνης, τον χαρακτήρισε «χάρτη της ντροπής». Η άρνηση της ελληνικής κυβέρνησης να οριοθετήσει την δική της ΑΟΖ με αυτή της Κύπρου είναι μία πράξη μεγάλης απερισκεψίας (σσ. ευγενικά μιλώντας).
ΧΑΡΤΗΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΑΚΩΝ ΟΙΚΟΠΕΔΩΝ Η κυπριακή ΑΟΖ όπου διεξάγονται οι γεωτρήσεις

ΠΗΓΗ: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
Ο Νίκος Ρολάνδης ήταν, τότε, ο Υπουργός του Προέδρου Κληρίδη που έκανε τις διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο για την οριοθέτηση της ΑΟΖ ανάμεσα στην Κύπρο και την Αίγυπτο. Αυτή η οριοθέτηση είχε, βέβαια, ένα μικρό πρόβλημα. Το Δίκαιο της Θάλασσας δεν προβλέπει οριοθέτηση χωρίς να έχει υπάρξει πρώτα ανακήρυξη. Έτσι, ο εμφυής Παπαδόπουλος ανακήρυξε την ΑΟΖ της Κύπρου αναδρομικά από την ημερομηνία που υπογράφτηκε η οριοθέτηση μεταξύ Κύπρου και Αιγύπτου!
Στρογγύλη και Γεωγραφικές Συντεταγμένες
Πρέπει εδώ να τονίσουμε ότι το κλειδί για την οριοθέτηση ανάμεσα στην Κύπρο και την Ελλάδα είναι η νήσος Στρογγύλη. Με βάση την αρχή της ίσης απόστασης (μέσης γραμμής) προκύπτουν θαλάσσια σύνορα Ελλάδας-Κύπρου μήκους 27 ν.μ. Χωρίς την επίδραση της Στρογγύλης, δεν έχουμε κοινά σύνορα ΑΟΖ με την Κύπρο κάτι πολύ αρνητικό από γεωστρατηγική άποψη για την Ελλάδα και την Μεγαλόνησο.
Τέλος, όλοι ζητάνε να μάθουν ποιες ήταν οι γεωγραφικές συντεταγμένες όταν το 2004 ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος ανακήρυξε την Κυπριακή ΑΟΖ. Δεν αντιλαμβάνονται ότι η ανακήρυξη μιας ΑΟΖ δεν δίνει τέτοιες γεωγραφικές συντεταγμένες. Το σχέδιο νόμου που πήγε στην Κυπριακή Βουλή δεν περιελάμβανε κανένα χάρτη. Το Άρθρο 75 της Σύμβασης του Δίκαιου της Θάλασσας αναφέρει ότι οι γεωγραφικές συντεταγμένες δίνονται όταν υπάρξει οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ.
Η Οδύσσεια της Ελληνικής ΑΟΖ
Η ιστορία της οδύσσειας της ελληνικής ΑΟΖ ξεκίνησε το 1982, όταν υπογράφτηκε η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Με αυτή την τόσο σημαντική σύμβαση που δημιούργησε το Σύνταγμα των Θαλασσών και Ωκεανών του πλανήτη Γη οι ελληνικές κυβερνήσεις θεώρησαν ότι τίποτα ουσιαστικά δεν έχει αλλάξει και ότι η νέα έννοια της ΑΟΖ, που προέκυψε, είναι το ίδιο πράγμα με την υφαλοκρηπίδα. Οι Έλληνες κυβερνώντες δεν διάβασαν τα δύο σημαντικά άρθρα, το Άρθρο 56 και το Άρθρο 121. Τα διάβασε όμως ο αείμνηστος Πρόεδρος της Κύπρου Τάσσος Παπαδόπουλος και ανακήρυξε, 22 χρόνια αργότερα, την ΑΟΖ της Κύπρου πιάνοντας στον ύπνο τον Ερντογάν.
Μας έχουν περικυκλώσει οι υδρογονάνθρακες στην Ανατολική Μεσόγειο και εμείς χαζεύουμε τους Κύπριους, τους Αιγύπτιους και τους Ισραηλινούς που τους εκμεταλλεύονται. Εάν οι κυβερνήσεις του Κώστα Σημίτη και του Κώστα Καραμανλή δεν αντιπαθούσαν την έννοια της ΑΟΖ και την είχαν ανακηρύξει στην αρχή του 21ου αιώνα, ίσως η Ελλάδα θα απέφευγε την οικονομική τραγωδία των τελευταίων οκτώ ετών. Στην κρίσιμη αυτή περίοδο για τον ελληνισμό, επείγει να προχωρήσουμε, επιτέλους, στην οριοθέτηση των ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο. Εχει γίνει βέβαια η οριοθέτηση ανάμεσα στην Κύπρο και την Αίγυπτο, αλλά, όπως ήδη αναφέραμε, αυτή δεν είναι πλήρης, διότι με παρέμβαση της τότε ελληνικής κυβέρνησης, δεν έγινε η σωστή οριοθέτηση στο Οικόπεδο 4, δηλαδή στο κρίσιμο οικόπεδο, όπου συμπίπτουν οι ΑΟΖ της Κύπρου, της Αιγύπτου και της Ελλάδας.
Σκεφτείτε που θα ήταν σήμερα η Κύπρος χωρίς ΑΟΖ. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος μας κοιτά από ψηλά και θα είναι μια ελάχιστη τιμή για αυτόν, να ονομαστεί το νέο αυτό κοίτασμα, κοίτασμα TASSOS. Ο Τσίπρας τι περιμένει; Πότε θα έρθει και σε μας το δικό μας WEST CAPELLA; Φαίνεται ότι τα ελληνόπουλα θα αργήσουν να νοιώσουν υπερηφάνεια για την δική τους ΑΟΖ.

Το Καστελόριζο είναι ο κύριος στόχος του Ερντογάν: Πολύτιμη για την Ελλάδα η αξία του TOPICS:Ανατολική 

Το Καστελόριζο είναι ο κύριος στόχος του Ερντογάν: Πολύτιμη για την Ελλάδα η αξία του TOPICS:Ανατολική ΜεσόγειοςΑΟΖΕρντογάνΚΑστελόριζοΜεγίστηΡω Η φωτογραφία ελήφθη το 2016 όταν βρέθηκε στο Καστελόριζο για λίγες ώρες το υποβρύχιο του Πολεμικού Ναυτικού «Ματρώζος». Το υποβρύχιο είναι το νεότερο τύπου 214 που εντάχθηκε στο στόλο του ΠΝ και βρισκόταν στην Ανατολική Μεσόγειο στο πλαίσιο της νατοϊκής επιχείρησης «Active Endeavour». Σκοπός της παρουσίας του σύγχρονου υποβρυχίου στο ακριτικό νησί ήταν, όπως αναφέρουν στρατιωτικές πηγές, η επίδειξη σημαίας. Φωτογραφία ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ JULY 19, 2017 1.9K SHARES Γράφει ο Θεόδωρος Καρυώτης Προσπαθώ, μάταια, από την δεκαετία του 1980 να ενημερώσω τις ελληνικές κυβερνήσεις και τον ελληνικό λαό για την αξία του Καστελόριζου. Ακόμα και, σήμερα, τα δελτία καιρού στις ελληνικές τηλεοράσεις δεν περιλαμβάνουν το ακριτικό νησί, διότι κείται πολύ ανατολικότερα από τους χάρτες που χρησιμοποιούν. Επίσης, κάποιοι αγνοούν και βασικά στοιχεία της γεωγραφίας αναφέροντας ότι το Καστελόριζο είναι το νοτιότερο μέρος της Ευρώπης. Η Κύπρος είναι το νοτιότερο μέρος της Ευρώπης και το Καστελόριζο αποτελεί το ανατολικότερο μέρος της Ελλάδας. Η Ελλάδα ασχολήθηκε για πρώτη φορά με το Καστελόριζο, όταν πληροφορήθηκε το περίφημο Σχέδιο Άτσεσον του 1964. Στο αρχικό σχέδιο, η Κύπρος θα παραχωρείτο ολόκληρη στην Ελλάδα εκτός της Καρπασίας, όπου θα εγκαθίστατο μια στρατιωτική βάση της Τουρκίας παρόμοια με τις Βρετανικές βάσεις στο νησί, χωρίς χρονικά περιθώρια. Επιπλέον το Καστελόριζο θα παραχωρείτο στην Τουρκία. Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος απέρριψε αμέσως αυτό το σχέδιο. Ο Άτσεσον πρότεινε μια αλλαγή που προέβλεπε ότι η Τουρκία θα διατηρούσε την Καρπασία μόνο για 50 χρόνια και η Τουρκία το απέρριψε. Έχουν περάσει από τότε 53 χρόνια, αλλά φαίνεται ότι οι Τούρκοι εξακολουθούν να εποφθαλμιούν το σύμπλεγμα του Καστελόριζου (Μεγίστη, Ρω και Στρογγύλη). Όπως έχω τονίσει, χρόνια πριν, το Σχέδιο Άτσεσον ήταν προσεκτικά σχεδιασμένο. Όταν δει κανείς πόσο μικρό είναι το Καστελόριζο, εύκολα θα αντιληφθεί ότι η Τουρκία δεν επιθυμούσε μια τέτοια ανταλλαγή, αλλά ούτε και η Ελλάδα να παραδώσει ελληνικό έδαφος, όσο μικρό και να ήταν αυτό. Αλλά ο Άτσεσον είχε άλλο πράγμα στο μυαλό του. Οι Αμερικανοί, μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, γνώριζαν την αξία των υδρογονανθράκων και είχαν αρχίσει μυστικές έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο για τον μεγάλο ορυκτό πλούτο της περιοχής. Τότε βέβαια υπήρχε μόνο η έννοια της υφαλοκρηπίδας, αλλά οι Αμερικανοί γνώριζαν ότι και τα νησιά διαθέτουν υφαλοκρηπίδα. Έτσι σήμερα ένα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ θα ανήκε στην Τουρκία. Το Καστελόριζο βρίσκεται στο επίκεντρο των τουρκικών προκλήσεων, διότι κατέχει μια πλεονεκτική και κομβική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο. Δυστυχώς, κάποιοι Έλληνες αναλυτές αναφέρουν ότι τo μικρό αυτό νησί αποτελεί το κλειδί για την ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ. Το Καστελόριζο δεν αποτελεί κλειδί για την ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ. Κανένα τμήμα της ελληνικής επικράτειας δεν αποτελεί κλειδί για την ανακήρυξη της ΑΟΖ. Το Καστελόριζο αποτελεί το κλειδί για την οριοθέτηση της ελληνικής ΑΟΖ. Προξενεί εντύπωση ότι, μετά από τόσα χρόνια, συνεχίζεται η σύγχυση ανάμεσα στις έννοιες ανακήρυξη και οριοθέτηση ΑΟΖ. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει λύσει αυτά τα προβλήματα από την εποχή του αείμνηστου Τάσσου Παπαδόπουλου που αυτές τις ημέρες κοιτά από ψηλά με καμάρι πόσο καλά θωρακισμένη είναι η ΑΟΖ του νησιού του. Η Κύπρος από βρετανική αποικία έγινε κράτος και, από το 1960 μέχρι σήμερα, συμπεριφέρεται σαν κράτος. Αυτό είναι και το τραγικό πρόβλημα της Ελλάδας που δεν γνωρίζει να συμπεριφέρεται σαν κράτος. Το μαρτυρικό νησί προχωράει στον σχεδιασμό του για την αξιοποίηση της ΑΟΖ του με πολύ καλά προγραμματισμένα βήματα, αξιοποιώντας τις συμμαχίες που έχει κτίσει στην πιο επικίνδυνη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου Ας δούμε τις προσγειωμένες δηλώσεις του Νίκου Χριστοδουλίδη, Κυβερνητικού Εκπροσώπου της Κύπρου πουν κάνουν τον Ερντογάν έτοιμο για εγκεφαλικό: «H νέα NAVTEX της Τουρκίας είναι η προσφιλής τακτική της Άγκυρας όπως τη βιώνουμε εδώ και πολλά χρόνια, αν θυμάμαι καλά από το 2011 που ξεκίνησαν, αν θέλετε, πιο συγκεκριμένα οι δραστηριότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός της ΑΟΖ. Οι ενεργειακοί σχεδιασμοί στο τεμάχιο 11, στην κυπριακή ΑΟΖ συνεχίζονται χωρίς κανένα πρόβλημα. Αμέσως μετά την έκδοση της οδηγίας προς ναυτιλλομένους έχουμε προχωρήσει στην έκδοση οδηγίας που ακυρώνουμε αυτό που επιχείρησε η Τουρκία να κάνει, την ίδια στιγμή έχουμε ήδη προβεί σε ενέργειες σε διπλωματικό επίπεδο. Συνεχίζουμε να έχουμε την ίδια προσέγγιση. Δεν θα κάνουμε, αν θέλετε, τη χάρη στην Τουρκία να δημιουργήσουμε σε ένα δημόσιο επίπεδο μια κρίση στη Ανατολική Μεσόγειο, κάτι που δεν υφίσταται. Μπορώ να σας πω ότι οι ενεργειακοί μας σχεδιασμοί και συγκεκριμένα στο τεμάχιο 11 συνεχίζονται χωρίς κανένα απολύτως πρόβλημα και η δική μας προσέγγιση συνοψίζεται στην σοβαρότητα, ψυχραιμία και λίγα λόγια» Οι Παράνομες Απαιτήσεις της Τουρκίας Η Τουρκία προσπαθεί για πολύ καιρό τώρα να πείσει την διεθνή κοινότητα ότι η περιοχή ανάμεσα στο Καστελόριζο, την Κρήτη και την Κύπρο είναι μέρος της τουρκικής ΑΟΖ. Αυτό αποτελεί ξεκάθαρη παραβίαση όλων των κανόνων του Δίκαιου της Θάλασσας. Από το 2011, η Τουρκία κυκλοφορεί τον παρακάτω χάρτη που δείχνει την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι ξεκάθαρα μια εξόφθαλμη παραβίαση των κανόνων του UNCLOS. Χάρτης της παράνομης ΑΟΖ της Τουρκίας ΠΗΓΗ: Θεόδωρος Καρυώτης, Η ΑΟΖ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, Αθήνα: Εκδόσεις Λιβάνης, 2014, σελ. 194. Δίνουν στη Ρόδο, στην Κάρπαθο και το Καστελόριζο μόνο 6 ν.μ. χωρικά ύδατα και όχι υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ. Δίνουν ελάχιστη υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ στο βόρειο τμήμα της Κρήτης και παριστάνουν ότι έχουν, σε μεγάλη έκταση, μια τεράστια υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ που συνορεύει με την Αιγυπτιακή ΑΟΖ. Υποτίθεται ότι αυτή η οριοθέτηση είναι σύμφωνη με την αρχή της ευθυδικίας που είναι η προσφιλής της οριοθέτηση. Εάν η Τουρκία προσκομίσει κάποια ημέρα, αυτό τον χάρτη, σε ένα διεθνές δικαστήριο θα πάθει μεγάλη ζημιά. Οι αυξανόμενες τουρκικές προκλήσεις στο Αιγαίο Πέλαγος και η εγκληματική αμέλεια των ελληνικών κυβερνήσεων να ανακηρύξουν μια Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) θέτουν σε κίνδυνο τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα σε μια περίοδο που η Ελλάδα εμφανίζεται τρωτή απέναντι σε διεθνείς πιέσεις. Η Έκθεση της CIA Υπάρχει και μια ενδιαφέρουσα παράμετρος της ελληνοτουρκικής διένεξης που έχει σχέση με τη θέση της CIA για το θέμα των υδρογονανθράκων του Αιγαίου. Σε μια απόρρητη έκθεσή της που γράφτηκε το 1984 και της έδωσε την ονομασία «Μνημόνιο»,* που έχει αποχαρακτηριστεί από τον δημοσιογράφο Μιχάλη Ιγνατίου και καλύπτει όλα τα θέματα της ελληνοτουρκικής διαφοράς όπως η επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας από τα 6 στο 12 ν.μ., τον εναέριο χώρο, την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και την στρατικοποίηση μερικών ελληνικών νησιών του ανατολικού Αιγαίου. Στις 31 σελίδες αυτού του μνημονίου γίνεται μια προσπάθεια από την CIA να είναι ουδέτερη σ’ αυτή την πολύ σημαντική διένεξη για την Αμερική. Βέβαια, αναφέρουν ότι η Τουρκία για πολλά χρόνια τώρα έχει προειδοποιήσει την Ελλάδα ότι η αύξηση των χωρικών της υδάτων στο Αιγαίο θα αποτελεί casus belli, αλλά οι Αμερικανοί δεν παίρνουν θέση σε αυτό το θέμα. Τέλος, αυτό το μνημόνιο στην σύνοψη των θέσεών του αναφέρει: “Έτσι, ενώ η διένεξη ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία είναι πιθανότερο να απορρέει από μια στρατιωτική σύγκρουση στη Κύπρο, θα μπορούσε να επεκταθεί στο Αιγαίο και πιθανώς στην Θράκη – μόνο και μόνο γιατί οι Έλληνες αναγνωρίζουν το ευκρινές στρατιωτικό πλεονέκτημα της Τουρκίας σε μια σύγκρουση που θα περιορίζεται μόνο στο νησί. Οι Έλληνες θα έχουν μια μικρή υπεροχή σε εναέριες εμπλοκές στο Αιγαίο και θα κρατήσουν τις θέσεις τους στη θάλασσα. Στα σύνορα με την Θράκη, το πολύ δύσκολο έδαφος θα αντισταθμίσει την υπεροχή της Τουρκίας σε στρατό ξηράς και ο πόλεμος εκεί μάλλον θα τελειώσει με στασιμότητα.» Οι δραματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, και οι παράνομες ΝΑVTEX και NOTAM που εκδίδει η Τουρκία δεσμεύοντας την περιοχή από το Καστελόριζο μέχρι την Κύπρο, αναμφίβολα δημιουργεί μια νέα επικίνδυνη κατάσταση στην περιοχή. Ο Σουλτάνος, αντιλαμβανόμενος ότι η παρουσία πολεμικών σκαφών των ΗΠΑ, της Γαλλίας και του Ισραήλ του έχουν κόψει τους παληκαρισμούς στην ΑΟΖ της Κύπρου , ετοιμάζεται να δημιουργήσει μια κατάσταση όμοια με τα Ίμια, στο σύμπλεγμα του Καστελόριζου. Δεν είναι τυχαίο ότι η τελευταία του NAVTEX έγινε έξω από το Καστελόριζο. Το Καστελόριζο, η Ρω και η Στρογγύλη είναι οι κύριοι στόχοι της Τουρκίας από την εποχή που ήταν Πρωθυπουργός της Ελλάδας ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος ειδοποίησε τότε τους Αμερικανούς ότι κατάληψη ενός νησιού σημαίνει πόλεμο. Η κυβέρνηση Ρέιγκαν, παρόλον ότι αντιπαθούσε τον Παπανδρέου, σταμάτησε τα σχέδια της Τουρκίας. Κανείς πάντως δεν γνωρίζει, σήμερα, τις προθέσεις της κυβέρνησης Τραμπ. Κλειδί είναι ο Ρεξ Τίλλερσον που γνωρίζει καλά την περιοχή και είναι γνώστης της έννοιας της ΑΟΖ.
Πηγή: Το Καστελόριζο είναι ο κύριος στόχος του Ερντογάν: Πολύτιμη για την Ελλάδα η αξία του http://mignatiou.com/2017/07/to-kastelorizo-ine-o-kirios-stochos-tou-erntogan-politimi-gia-tin-ellada-i-axia-tou-akritikou-nisiou/